Έλληνες αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι ανακάλυψαν, στην Ιθάκη, το ανάκτορο του Οδυσσέα.

Σε μια από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις των τελευταίων δεκαετιών εκτιμούν ότι βρίσκονται δύο Έλληνες αρχαιολόγοι από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, που τα τελευταία 16 χρόνια ανασκάπτουν την περιοχή Αγ. Αθανάσιος στην Ιθάκη.

Α. Δισπηλιό Καστοριάς

Ο προϊστορικός οικισμός του Δισπηλιού βρίσκεται στη θέση Nησί, στη νότια όχθη της λίμνης της Kαστοριάς. Eντοπίστηκε το 1932, όταν η στάθμη της  λίμνης κατέβηκε, και στο σημείο που χώριζε το Nησί από την όχθη της λίμνης φάνηκαν υπολείμματα ξύλινων πασσάλων. Oι συστηματικές ανασκαφές (1992 και εξής) αποκαλύπτουν τα λείψανα ενός εκτεταμένου λιμναίου οικισμού της Νεότερης Νεολιθικής, από τους σημαντικότερους και παλαιότερους του είδους στην Eυρώπη.

Mοναδικές πολιτιστικές πτυχές της κοινότητας του Δισπηλιού αποκαλύπτουν μια ξύλινη πινακίδα με εγχάρακτα γραμμικά στοιχεία. H πινακίδα αυτή χρονολογείται με βεβαιότητα στο 5260 π.Χ. και δεν αποκλείεται να αποτελεί μια πρώιμη μορφή γραπτού λόγου, όπως εικάζεται και για παρόμοια σύμβολα χαραγμένα σε πηλό, που βρίσκονται σε οικισμούς της νότιας Βαλκανικής (πολιτισμός Vinca).

Την ώρα που το φετινό καλοκαίρι οι περισσότερες αρχαιολογικές ανασκαφές είναι “παγωμένες” λόγω έλλειψης χρημάτων, ο αρχαιολόγος Κώστας Σισμανίδης δικαίως αισθάνεται τυχερός! Δύο λόγοι συντρέχουν σε αυτό: απροσδόκητα χρήματα από το υπουργείο Πολιτισμού και σημαντικά ευρήματα (δύο κεφαλές).

Της Έλσας Σπυριδοπούλου

Ο κ. Σισμανίδης πραγματοποιεί εδώ και χρόνια ανασκαφές στα Καλίνδοια (Καλαμωτό). Τα εντυπωσιακά ευρήματα που έχει βρει κατά καιρούς φανερώνουν ότι το συγκρότημα Σεβαστείου (από τα πρώτα στον ελλαδικό χώρο) αποτελούσε μια εξέδρα αγαλμάτων.

Πριν από λίγο καιρό είχε νέα σοδειά ευρημάτων, αφού κατά την ανασκαφή βρέθηκαν δύο κεφαλές. “Το ένα κεφάλι είναι μαρμάρινο και το άλλο χάλκινο, ολόκληρα και καλοδιατηρημένα και τα δύο”, εξήγησε ο αρχαιολόγος σε συνομιλία μας.

“Το μαρμάρινο θα λέγαμε με σιγουριά ότι κολλάει στον Θωρακοφόρο, το σημαντικό άγαλμα που είχε παραδοθεί το 1961-62, ένας ανδριάντας του Οκταβιανού Αυγούστου. Το χάλκινο κεφάλι, πάλι, είναι ένα εξαιρετικό πορτρέτο, που αποδίδει μάλλον κάποιον τοπικό άρχοντα, δεν μοιάζει να είναι αυτοκράτορας, γιατί είναι κουρασμένη, ταλαιπωρημένη μορφή”.

Της Στελίνας Μαργαριτίδου

Ένα παράξενο μυστικό, ένα μοναδικό ντοκουμέντο κρύβεται στην καρδιά της Θεσσαλονίκης, στην πλατεία Αντιγονιδών.

Πολλοί από τους κατοίκους της περιοχής και τα μέλη του Σωματείου Φίλοι του Πρασίνου Θεσσαλονίκης έβαλαν στόχο να αναθμίσουν την περιοχή τους και το πέτυχαν δημιουργώντας με την υποστήριξη και τη βοήθεια της Διεύθυνσης Πρασίνου του Δήμου Θεσσαλονίκης μια όμορφη καταπράσινη πλατεία. Τώρα όμως αναζητούν τρόπο να …απεγκλωβίσουν από τις λαμαρίνες ένα οικόπεδο που βρίσκεται ακριβώς δίπλα στην πλατεία και κρύβει μέσα του έναν μοναδικό θησαυρό! Το μοναδικό ναό της Αφροδίτης που είχε στηθεί στην πλατεία των ιερών, δηλαδή πριν από αιώνες στη θέση που βρίσκεται σήμερα η πλατεία.

Πριν από ένα χρόνο περίπου, οι κάτοικοι όχι μόνο της περιοχής αλλά ολόκληρης της Θεσσαλονίκης κινητοποιήθηκαν για να απαλλοτριωθεί το οικόπεδο και να προχωρήσει η ανάδειξη του μνημείου. Ένα σχεδόν χρόνο μετά ενώ έχει ληθει η απόφαση της Επιτροπής Απαλλοτριώσεων, ο ιδιοκτήτης του οικοπέδου δεν έχει ακόμη αποζημιωθεί. Μάλιστα προσφεύγει τώρα στο ΣτΕ διεκδικώντας να αξιοποιήσει την περιουσία του, η οποία παραμένει σε… εκκρεμότητα για πολλά χρόνια λόγω του μνημείου που έχει εντοπιστεί στο συγκεκριμένο σημείο.

Στον χώρο της Αρχαίας Αγοράς

Της Γιωτας Mυρτσιωτη

ΕΓΚΑΙΝΙΑ. Τα χώματά της φύλαξαν επί αιώνες το διοικητικό κέντρο της Civitas Libera, μιας μεγάλης ρωμαϊκής επαρχίας και τους αρχαιολογικούς θησαυρούς της προγενέστερης ελληνιστικής πόλης. Τα ίδια χώματα σκεπάζουν σήμερα ένα σύγχρονο μουσείο στην καρδιά της Θεσσαλονίκης. Κρυμμένο στα σπλάγχνα της Αρχαίας Αγοράς, το υπόγειο μουσείο, αθέατο από τους περαστικούς, μπορεί πλέον να αφηγηθεί την ιστορία της Θεσσαλονίκης από τον 3ο π.Χ. αι. ώς την πυρκαγιά του 1917, προσφέροντας ταυτόχρονα μια ολοκληρωμένη περιήγηση σε έναν από τους μεγαλύτερους αρχαιολογικούς χώρους που κατόρθωσε να διασώσει η πόλη.

Δεν γνωρίζω ποιος, μέσα στο Υπουργείο Πολιτισμού, ούτε με ποια νομική βάση, εμφάνισε το 2007 την ανάγκη να υπογραφεί Κοινή Υπουργική Απόφαση για τον Δίολκο. Ούτε έχω ζητήσει πρόσφατα νέα από την πορεία της υποτιθέμενης αυτής ανάγκης – προτιμώ να γράψω τις γραμμές που ακολουθούν ανεξάρτητα από το τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή στο Υπουργείο. Κι αυτό γιατί η προβληθείσα  «ανάγκη» εντάσσεται σε μια μακρά πορεία ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΑΛΥΨΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ στην οποία επιδίδονταν εδώ και δεκαετίες οι «αρμόδιοι».

Οι οποίοι, κάθε φορά που βρίσκονταν σε δύσκολη θέση, ανακύκλωναν  την παρανομία τους εμφανίζοντάς την ως  νέα φροντίδα. Το 1984, κι ενώ επί τουλάχιστον 25 χρόνια το Υπουργείο δεν είχε προστατεύσει το μνημείο, έθεσε τον περίφημο όρο για μελέτη στην εταιρία της Διώρυγας. Έτσι, όχι μόνο κουκούλωσε τις περασμένες ευθύνες αλλά και την κατοπινή εγκατάλειψη, αφού τουλάχιστον ως το 2003  προσποιείτο ότι περίμενε να δράσει… η ΑΕΔΙΚ. (Στην πραγματικότητα, ο όρος καλούσε την ΑΕΔΙΚ να ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΕΙ με την τοπική εφορεία αρχαιοτήτων, ήταν λοιπόν δεσμευτικός ΚΑΙ για το ΥΠΠΟ, το οποίο έσπευσε να τον παρακάμψει) [1].

Για υπογραφή της διεθνούς έκκλησης για τη σωτηρία και αναστήλωση του Δίολκου, η οποία έχει πάνω από 7.200 υπογραφές που προέρχονται από 116 χώρες του κόσμου , πατήστε εδώ.

Κάθε απόπειρα να περιγράψει κανείς τις ευθύνες μιας σειράς υπηρεσιακών παραγόντων για το έγκλημα που εδώ και δεκαετίες συντελείται με θύμα τα αρχικά τμήματα του Αρχαίου Δίολκου στην Ποσειδωνία, καταλήγει να είναι επιεικής. Τόσο πολυσύνθετη είναι η εγκατάλειψη, η άγνοια (πραγματική ή και προσποιητή), και η συστηματική ΕΞΑΠΑΤΗΣΗ στην οποία με τόση άνεση επιδίδονταν οι «προστάτες»-καταστροφείς του μνημείου.

Το αρχαιότερο τεχνικό έργο της Ελλάδας, πιθανόν μάλιστα και του κόσμου, βρίσκεται στο σπήλαιο της Θεόπετρας στην Καλαμπάκα και μετρά 23.000 έτη.

Πρόκειται για ένα πέτρινο τείχος που είχε κατασκευαστεί στην είσοδο του σπηλαίου περιορίζοντας έτσι το άνοιγμά της κατά τα 2/3. Η κατασκευή αυτήλιθοσωρός για την ακρίβεια- μελετήθηκε και χρονολογήθηκε με τη μέθοδο της οπτικής φωταύγειας στο εργαστήριο αρχαιομετρίας του κέντρου «Δημόκριτος», από όπου χθες παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα. Η ηλικία μάλιστα συμπίπτει απόλυτα με την ψυχρότερη περίοδο της τελευταίας παγετώδους εποχής υποδηλώνοντας ότι οι παλαιολιθικοί οικιστές του σπηλαίου είχαν κατασκευάσει αυτό το τείχος στην είσοδό του προκειμένου να προστατευθούν από το δριμύ ψύχος της εποχής.