Εκπλήξεις επεφύλασσε η Νεκρόπολη της Αιανής Κοζάνης σε κτερισμένους τάφους της ύστερης εποχής χαλκού, της αρχαϊκής και κλασικής εποχής και σε ταφές των ελληνιστικών χρόνων, που παρά τη σύλησή τους κατά την αρχαιότητα, διατηρούσαν θησαυρούς.

Η φετινή σοδειά (κοσμεί την αφίσα της 23ης Αρχαιολογικής Συνάντησης στη Θεσσαλονίκη, 11-13 Μαρτίου) από 50 και πλέον τάφους, τους οποίους αποκάλυψε η ανασκαφή κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας του χώρου για την ένταξη του έργου αποστράγγισης-στέγασης της Νεκρόπολης στο ΕΣΠΑ, επιβεβαιώνει παλαιότερα συμπεράσματα για την κατοίκηση της περιοχής και θέτει νέα ερωτήματα για τις συνήθειες των αρχαίων στην κάποτε κραταιά Αιανή, πρωτεύουσα του ισχυρού βασιλείου της Ελιμιώτιδας.

Μυκηναϊκά έργα τέχνης

Μυκηναϊκά έργα τέχνης, ανάμεσα σε άλλα έργα τοπικής προέλευσης, που εντοπίστηκαν σε κτερισμένες ταφές της ύστερης εποχής του χαλκού (14ος-13ος αι. π.Χ.), ενισχύουν τις υποψίες για την τοποθέτηση των βόρειων ορίων του μυκηναϊκού κόσμου στην Αιανή αντί της Θεσσαλίας, καθώς μυκηναϊκά ευρήματα δείχνουν μια μορφή εγκατάστασης Μυκηναίων στον Αλιάκμονα, εξηγεί η προϊσταμένη της Λ΄ Εφορείας Κλασικών και Προϊστορικών Αρχαιοτήτων κ. Γεωργία Καραμήτρου.

Μαρμάρινα μέλη από κούρους και κόρες σε ταφές της αρχαϊκής - κλασικής εποχής (6ος-5ος αι. π.Χ.), με σημαντικότερο μια μικρή παλάμη αριστερού χεριού από άγαλμα μικρού κούρου, εμπλουτίζουν τη συλλογή της Αιανής και επιβεβαιώνουν την παρουσία στην περιοχή του αγαλματικού αυτού τύπου σε μικρό και μεγάλο μέγεθος.

Μεταξύ των νέων ευρημάτων από 25 ταφές πλούσια κτερισμένες, παρά την επιλεκτική τους σύληση από την αρχαιότητα, είναι:

- Oι «τσαλακωμένες» φιάλες με οπή στο κέντρο του πυθμένα, τοπικού εργαστηρίου της Αιανής. Οι φιάλες ανήκουν σ’ ένα σύνολο περισσότερων των 100 δειγμάτων, που εντοπίστηκαν κατά το παρελθόν σ’ όλη τη Νεκρόπολη. Ωστόσο, οι πέντε της φετινής ανασκαφικής έρευνας εντοπίστηκαν στα αδιατάρακτα στρώματα, εκεί όπου αρχικά πετάχτηκαν. Οι φιάλες αυτές  χρησιμοποιούνταν για τον εναγισμό, δηλαδή την  προσφορά κρασιού, ή νερού, στους νεκρούς και  στη συνέχεια καταστρέφονταν, ώστε να μην  ξαναχρησιμοποιηθούν.

- Aττικά αγγεία όπως η μελανόμορφη υδρία με παράσταση Αθηνάς και μια ερυθρόμορφη λήκυθος με παράσταση γυναικωνίτη.

- Ενα πήλινο γυναικείο ειδώλιο που παραπέμπει σε παράσταση επιτόκου.

- Μια χυτή χάλκινη δεξιά παλάμη, λαβή υδρίας, όμοια με εκείνη από το αρχαϊκό νεκροταφείο της Θέρμης (460-555 π.Χ.) και της υδρίας από την Ποσειδωνία.

- Μια επιτύμβια στήλη με χαραγμένο το όνομα Κλεταγόρη -η δεύτερη (κατά άλλες αναφορές η τέταρτη) που βρέθηκε μετά την ενεπίγραφη στήλη με το όνομα Κλειόνα - που ανοίγει νέους δρόμους έρευνας στην αρχαία Ανω Μακεδονία για τη θέση και τον ρόλο αυτών των γυναικών.

Ενδιαφέρον προκαλεί και ο εντοπισμός αρχιτεκτονικών καταλοίπων, κυρίως σφονδύλων δωρικών κιόνων, στον χώρο όπου βρίσκονται οι λακκοειδείς τάφοι. Τα συγκεκριμένα ευρήματα καταδεικνύουν τη χρήση μνημειακών ταφικών οικοδομημάτων και από πολίτες χαμηλότερων κοινωνικών τάξεων.

Τέλος, κατά την ανασκαφή εντοπίστηκαν τέσσερις τάφοι της ύστερης εποχής χαλκού, κτερισμένοι με χειροποίητα αγγεία τοπικού εργαστηρίου, με αμαυρόχρωμη διακόσμηση (διακόσμηση, που φέρει θαμπή βαφή) και μεγάλο αριθμό μυκηναϊκών ευρημάτων στο εσωτερικό τους, που αποδεικνύουν κάποιας μορφής εγκαταστάσεις Μυκηναίων στην περιοχή.

Αναπάντητο ερώτημα

Το ερώτημα πάντως για τις φτωχά κτερισμένες λακκοειδείς ταφές των ελληνιστικών χρόνων (3ος-2ος π.Χ.), όπου τοποθετούσαν έναν μακεδονικό αμφορέα ή μια οινοχόη στο πάνω μέρος του σώματος, εξακολουθεί να απασχολεί τους αρχαιολόγους. Είναι τάφοι συλητών της μοναδικής σε πλούτο και έργα τέχνης βασιλικής νεκρόπολης, οι οποίοι θάβονταν «κατά χώραν», δηλαδή στον χώρο «εργασίας»;  Δεν επιβεβαιώνεται, απαντά η κ. Καραμήτρου, αν και είναι γνωστό πως «μιαροί απόκληροι» διέλυαν τους πλούσιους τάφους της αρχαϊκής και κλασικής εποχής και χρησιμοποιούσαν τα κτερίσματα στους δικούς τους.

Σύμφωνα με την επικεφαλής της ανασκαφής, αρχαιολόγο Γεωργία Καραμήτρου Μεντεσίδη, που μίλησε στο Δίκτυο ΕΡΑ Δυτικής Μακεδονίας, πρόκειται για ιδιαίτερα εντυπωσιακά ευρήματα καθώς πέραν των χρυσών περίτεχνων κοσμημάτων που συνόδευαν τις γυναικείες ταφές, εντυπωσιακά είναι και τα δύο ειδώλια περιστεριού που συνόδευαν τη νεκρή του 4ου π.Χ. αιώνα. Η κα Καραμήτρου εξέφρασε την ικανοποίηση της για τις σημαντικές ανασκαφές, ενώ δεν παρέλειψε να τονίσει ότι είναι αναγκαίο να βρεθούν χώροι που θα φιλοξενήσουν τα ευρήματα, ώστε να καταστούν επισκέψιμα για όλο τον κόσμο.



Πηγές : ΕΡΑ Κοζάνης, ΑΠΕ-ΜΠΕ, Καθημερινή, inews.gr

Σχόλια

Προσθήκη νέου Αναζήτηση RSS

Γράψτε σχόλιο
Όνομα:
Email:	do not notifynotify
Τίτλος:
	Please input the anti-spam code that you can read in the image.

Powered by !JoomlaComment 3.26

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."