Ένα από τα μεγαλύτερα πάθη μου είναι να ανακαλύπτω την Ελλάδα, να τη γνωρίζω σπιθαμή προς σπιθαμή από την πλούσια ιστορία που ξεδιπλώνεται μέσα από τους εκατοντάδες αρχαιολογικούς τόπους και μνημεία που στέκουν αγέρωχα στην Ελληνική γη μέσα στις χιλιετίες..

Προορισμός μου αυτή τη φορά το Κάτω Νευροκόπι, όμως  αλήθεια, τι θα ήταν ο προορισμός δίχως το ταξίδι; Αφήνοντας την Εγνατία οδό και μπαίνοντας στο οδικό δίκτυο Σερρών - Δράμας από τη στροφή για Νέα Κερδύλια, μέσα από δεκάδες μακεδονικούς τάφους διάσπαρτους στην περιοχή, έφτασα στην Αμφίπολη. Έμαθα πως αρχικά ήταν γνωστή με το όνομα  «Εννέα οδοί» καθώς, όταν ο Ξέρξης βαδίζοντας εναντίον της Ελλάδας μέσω Θράκης και Μακεδονίας, έφθασε σ' αυτήν, σύμφωνα με περσικό έθιμο, έθαψε ζωντανούς εννέα νέους και εννέα παρθένες για να έχει αίσιο τέλος η εκστρατεία του.

Η ιστορία της Αμφίπολης μεγάλη και γεμάτη ανατροπές:

Το 437 π.Χ. οι Αθηναίοι, με στρατηγό τον Άγνωνα, κυρίευσαν την πόλη ύστερα από τρεις προσπάθειες και την επανίδρυσαν με το ονομα Αμφίπολη.  Ήταν η σχέση της με το ποτάμι που της έδωσε και την ονομασία της.. 'Οπως αναφέρει και ο Θουκυδίδης, «ονομάστηκε από τον 'Αγνωνα Αμφίπολη, γιατί ο Στρυμόνας την περιβρέχει από δυο μεριές. Τειχισμένη επίσης και με μακρό τείχος από το ένα μέρος του ποταμού ως το άλλο, ορθώνεται περίβλεπτη από τη θάλασσα και από τη στεριά». Βρισκόταν λοιπόν σε προνομιακή και φυσικά οχυρή θέση: σε μικρή απόσταση από τη θάλασσα, σε σταυροδρόμι οδικών αρτηριών και ανάμεσα σε ένα μεγάλο πλωτό ποτάμι, το Στρυμόνα και το πλούσιο σε πολύτιμα μέταλλα και ναυπηγήσιμη ξυλεία όρος Παγγαίο.

Στη θέση όπου ιδρύθηκε έχουν εντοπιστεί στοιχεία προϊστορικού οικισμού και φαίνεται πως η ζωή στην περιοχή συνεχίστηκε. Δεν έγινε ποτέ γνήσια αθηναϊκή αποικία, γιατί στον ανομοιογενή πληθυσμό της, που αποτελούνταν από άποικους και 'Ιωνες, τελικά κυριαρχούσε το τοπικό ιωνικό στοιχείο που καθόριζε την πολιτική και πολιτιστική φυσιογνωμία της πόλης.

Στη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου έγινε θέατρο πολλών επιχειρήσεων και αντικείμενο έριδων μεταξύ Αθηναίων και Πελοποννησίων, Μακεδόνων και Χαλκιδέων. Το 424 π.Χ. την κυρίευσε ο Λακεδαιμόνιος στρατηγός Βρασίδας, που το 422 συγκρούστηκε με ισχυρή δύναμη των Αθηναίων, καθοδηγούμενη από τον στρατηγό Κλέωνα. Σκοτώθηκαν και οι δυο αρχηγοί των αντίπαλων δυνάμεων. Ο Βρασίδας τάφηκε με τιμές στην αγορά της πόλης, σύμφωνα πάντα με τις μαρτυρίες του Θουκυδίδη. Αν και οι Αθηναίοι προσπάθησαν επανειλημμένα να την καταλάβουν, παρέμεινε ελεύθερη ως το 357 που καταλήφθηκε από τους Μακεδόνες με το Φίλιππο Β΄, που εγκαθιστά σ' αυτήν ισχυρό μακεδονικό στοιχείο. Αργότερα από το λιμάνι της ξεκίνησε ο στόλος του Μ. Αλεξάνδρου για την εκστρατεία του στην Ασία. Μετά το θάνατό του η Φρουρά παραδόθηκε στον Κάσσανδρο και εδώ εξορίστηκε η γυναίκα του Μ. Αλεξάνδρου με τον γιο της.

Στα Ελληνιστικά Χρόνια παρέμεινε εμπορικό κέντρο και είχε στρατηγική θέση. Στη Ρωμαϊκή Εποχή έγινε πρωτεύουσα της πρώτης διοικητικής μερίδας και η πόλη άκμασε ιδιαίτερα καθ' όσον και η Εγνατία οδός περνάει από την περιοχή. Με την επικράτηση του χριστιανισμού έγινε έδρα επισκόπου και αξιόλογο αστικό κέντρο. Η πόλη μάλλον καταστράφηκε από επιδρομές των Σλάβων τον 8ο ή τον 9ο αι. Η περιοχή εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ως στρατηγική θέση από τους Βυζαντινούς, αν και η πόλη μετονομάστηκε σε Ποπαλία. Η Αμφίπολη εξελίχθηκε σε σημαντικό καλλιτεχνικό κέντρο από το τέλος του 5ου π.Χ. αι. Σειρά από επιτύμβιες στήλες, αναθηματικά ανάγλυφα και αγάλματα φανερώνουν άνθηση της πλαστικής. Επίσης η ποσότητα των χρυσών κοσμημάτων που βρέθηκαν σε τάφους, τα έξοχα ειδώλια και τα αγγεία δηλώνουν ύπαρξη εργαστηρίων. Επίσης, επείσακτα αγγεία και άλλα αντικείμενα μαρτυρούν τις εμπορικές σχέσεις της πόλης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους αρχαιολόγους παρουσιάζουν οι νεκροπόλεις της Αμφίκλειας. Τμήματα σπιτιών Ελληνιστικών και Ρωμαϊκών χρόνων έχουν ανασκαφεί σε όλο το χώρο της αρχαίας πόλης. Σημαντικά ευρήματα είναι το ιερό της μούσας Κλειώς και τα τείχη της πόλης. Πολλά και πλούσια είναι και τα υπόλοιπα ευρήματα της περιοχής με πολλά χρυσά κοσμήματα, καλοφτιαγμένα ειδώλια και αγγεία τα οποία φυλάσσονται μεταξύ άλλων στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αμφίπολης.

  
Εκείνο που κυριάρχησε στο μυαλό μου σαν εντύπωση όμως, δεν ήταν η πόλη αυτή καθ' αυτή..Πριν την Αμφίπολη, στη δυτική όχθη του Στρυμόνα και κοντά στη παλιά γέφυρα, συνάντησα τον περίφημο Λέοντα..

Κάποιοι αρχαιολόγοι υποστηρίζουν πως πρόκειται για επιτάφιο μνημείο πλαστικής του τελευταίου τέταρτου του 4ου π.Χ. αι. και πως αρχικά υπήρχε επιτάφια τετράγωνη οικοδομή χτισμένη με πωρόλιθο, με κιονοστοιχία και δωρικά ημικιόνια ολόγυρα, που στήριζαν απλό θριγκό. Επάνω στο θριγκό υπήρχε πυραμιδόσχημη βάση. 'Ηταν λοιπόν τάφος ή κενοτάφιο ή, όπως υποστήριξε ο καθηγητής Oscar Broneer, το πολεμικό μνημείο αρετής του αξιόλογου Αμφιπολίτη ναυάρχου Λαομέδοντα, έμπιστου συναγωνιστή και φίλου του Μεγάλου Αλεξάνδρου καθώς και αρχηγού του ναυτικού της Μυτιλήνης που αργότερα έγινε κυβερνήτης της Συρίας.

Το εντυπωσιακό πραγματικά σε διαστάσεις άγαλμα καταστράφηκε από το Λακεδαιμόνιο στρατηγό Βρασίδα το 422 π.Χ. και επανασυναρμολογήθηκε από τα κομμάτια του που βρέθηκαν στο Στρυμώνα μέσα στα χρόνια, μετά από μελέτη Γάλλων και Αμερικανών επιστημόνων και τεχνικών το 1936.  Στη συνέχεια τοποθετήθηκε σε βάθρο πάνω στα αρχαία θεμέλια από πέτρες του 2ου π.Χ. αιώνα που ανασύρθηκαν επίσης από το Στρυμώνα, οπου κατά πάσα πιθανότητα είχαν χρησιμοποιηθεί στο μεσαίωνα σαν φράγμα.

Την επόμενη φορά που ο δρόμος σας φέρει στην περιοχή, κάντε μια χάρη στον εαυτό σας και επισκεφτείτε την Αμφίπολη..ο Λέων θα περιμένει εκεί να σας καλωσορίσει.

Άρθρο-επιμέλεια: Δώρα Σπυρίδου

Comments

Add New Search RSS

Write comment
Name:
Email:	do not notifynotify
Title:
	Please input the anti-spam code that you can read in the image.

Powered by !JoomlaComment 3.26

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."